Research article | Open Access
Journal of Tourism and Management 2026, Vol 7(1) 1-30

Kamu Harcamaları Perspektifinden Türkiye’de Kültürel Mal ve Hizmetlerin Değerlendirilmesi

Article Type
Research article
Publication Date
November 19, 2026
Pages
1-30

Abstract

Kültürel mal ve hizmetlerin kamusal özelliklerinin ele alındığı bu çalışmada, Türkiye’de kamu kesimi tarafından gerçekleştirilen kültürel harcamaların 2014-2024 dönemindeki seyri incelenmektedir. Çalışmanın temel amacı, kültürel sektörlerde piyasa mekanizmasının yetersiz kaldığı alanlarda devlet müdahalesini kuramsal düzeyde tartışmak ve kamu harcamalarının kültür ekonomisindeki rolünü merkezi yönetim ve yerel yönetimler ayrımında ortaya koymaktır. Bu doğrultuda Türkiye İstatistik Kurumu ve Ekonomik İş Birliği ve Kalkınma Organizasyonu tarafından yayımlanan ikincil veriler ile resmi raporlar doküman analizi yöntemiyle değerlendirilmiştir. Analizlerde kültürel harcamaların düzeyi, bileşimi ve Gayrisafi Yurt İçi Hasıla (GSYH) içindeki göreli ağırlıkları ele alınmaktadır. Bulgular, Türkiye’de kültürel harcamaların GSYH içindeki payının sınırlı kaldığını, yerel yönetimlerin kültür harcamalarının toplam kamu kültür harcamaları içinde ikincil bir konumda yer aldığını ve 2020 sonrası dönemde harcama kalemlerinin dalgalı bir görünüm sergilediğini göstermektedir. Bu çerçevede çalışmada, kültürel mal ve hizmetlerin kamusal mal özellikleri, pozitif dışsallıklar ile asimetrik bilgi sorunları nedeniyle kamu müdahalesini gerektirdiği ortaya konulmakta, kamu kültür harcamalarının üretim ve katılım odaklı politikalar temelinde yeniden değerlendirilmesinin kültür ekonomisinin sürdürülebilirliği açısından önemli olduğu sonucuna ulaşmaktadır.

Keywords: Kültür Kültürel Mal ve Hizmetler Kamu Harcamaları Devlet Müdahalesi
Cite this article
Dinçer, N. & Öksüz, M. (2026). Kamu Harcamaları Perspektifinden Türkiye’de Kültürel Mal ve Hizmetlerin Değerlendirilmesi. Journal of Tourism and Management, 7(1), 1-30. https://doi.org/10.29329/jtm.2026.1485.1

  • Arslan, M. O. (2018). Kamu maliyesinin işlevleri. Ş. Tosunoğlu & Y. T. Ergül (Ed.), Kamu maliyesi içinde (ss. 20–39). Eskişehir: Anadolu Üniversitesi Yayınevi. [Google Scholar]
  • Ay, H. (2014). Kamu maliyesi. Ankara: Nobel Yayınevi. [Google Scholar]
  • Bailey, K. D. (1994). Methods of social research. New York: Free Press. [Google Scholar]
  • Bakırtaş, D., & Aysu, A. (2013). Seçilmiş OECD ülkelerinde kültürel kamu harcamalarının sosyo-ekonomik belirleyenleri üzerine bir analiz. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 15(3), 349–374. [Google Scholar]
  • Diker, O., & Deniz, T. (2017). Coğrafya ve tarih perspektifinden somut kültürel miras ve Türkiye. Ankara: Pegem Akademi. [Google Scholar]
  • Dinler, Z. (2008). İktisada giriş. Bursa: Ekin Yayınevi. [Google Scholar]
  • Dinsever Önde, I. (2017). Kültür ekonomisi ve yaratıcı endüstriler: Türkiye için kültür bütçesi modeli. [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi, Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü]. Ankara. [Google Scholar]
  • Erataş, F., Alptekin, V., & Uysal, D. (2013). Türkiye’de kültür ekonomisinin gelişimine yerel bir bakış. Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 1(2), 25–47. [Google Scholar]
  • Göncü, Ç. F. (2019). Kültüre ilişkin harcamaların kamu maliyesi açısından değerlendirilmesi. [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi, Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü]. Ankara. [Google Scholar]
  • Günden, B. (2021). Yükseköğrenim gören bireylerin somut kültürel mirasa yönelik tutumları ile kültürel miras kavramına ilişkin metaforik algıları üzerine bir çalışma. [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü]. Nevşehir. [Google Scholar]
  • İpek, S. (2025). Kamu maliyesi. Bursa: Sayda Yayıncılık. [Google Scholar]
  • İpek, S., & Öksüz, M. (2023). Mahalli idare harcamaları ve sosyo-ekonomik gelişme ilişkisi: Türkiye örneği. N. Falay, P. Feyzioğlu Akkoyunlu, B. Berker, & F. Aral (Ed.), Demokrat bir bilim ve siyaset insanı: Memduh Yaşa’ya armağan içinde (ss. 155–173). İstanbul: İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları. [Google Scholar]
  • Lazzeretti, L., Capone, F., & Seçilmiş, İ. E. (2014). Türkiye’de yaratıcı ve kültürel sektörlerin yapısı. Maliye Dergisi, 166(1), 195–220. [Google Scholar]
  • Mutluer, M. K., Öner, E., & Kesik, A. (2007). Teoride ve uygulamada kamu maliyesi. İstanbul: İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları. [Google Scholar]
  • OECD. (2025). Gross domestic product. Erişim: 05 Aralık 2025, https://data-explorer.oecd.org/vis?tm=gdp&pg=0&snb=364&vw=tb&df[ds]=dsDisseminateFinalDMZ&df[id]=DSD_NAMAIN10%40DF_TABLE1_EXPENDITURE&df[ag]=OECD.SDD.NAD&df[vs]=2.0&dq=A.TUR.S1..B1GQ....XDC.V..&pd=1990%2C2024&to[TIME_PERIOD]=false [Google Scholar]
  • Öksüz, M. (2024). Türkiye’de yerel yönetimlerin mali etkinliği. Gaziantep: Özgür Yayıncılık. https://doi.org/10.58830/ozgur.pub561 [Google Scholar] [Crossref] 
  • Özel, A. (2014). Kamusal mal ve hizmet niteliği ile kültür: Seçilmiş ülkelerde ve Türkiye’de kültür harcamalarının gelişimi. [Yayınlanmamış doktora tezi, Marmara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü]. İstanbul. [Google Scholar]
  • Özener, Ç. S. (2014). Türkiye’de büyükşehir belediyeleri ve bazı ilçe belediyelerinin kültürel harcamaları. [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi, Adnan Menderes Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü]. Aydın. [Google Scholar]
  • Özgül, D. (2024). Kültür ekonomisi: Bir kentin mirasının değerlendirilmesi: Diyarbakır örneği. [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi, İstanbul Teknik Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü]. İstanbul. [Google Scholar]
  • Öztürk, N. (2006). Ekonomide devletin değişen rolü. Amme İdaresi Dergisi, 39(1), 17–38. [Google Scholar]
  • Seçilmiş, İ. E. (2015). Clustering of creative industries in Turkey. Ege Academic Review, 15(1), 9–18. [Google Scholar]
  • TÜİK. (2025). Kültür ekonomisi, 2024. Erişim: 05 Mayıs 2026, https://veriportali.tuik.gov.tr/tr/press/54154 [Google Scholar]
  • Ulutaş, B. (2015). Doküman analizi. F. N. Seggie & Y. Bayyurt (Ed.), Nitel araştırma yöntem, teknik, analiz ve yaklaşımları içinde (ss. 279–297). Ankara: Anı Yayınları. [Google Scholar]
  • UNCTAD. (2010). Creative economy report 2010. Special Unit for South-South Cooperation, UNCTAD Press, Erişim: 12 Ekim 2025, https://unctad.org/system/files/official-document/ditctab20103_en.pdf [Google Scholar]
  • Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2018). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayıncılık. [Google Scholar]
  • Yıldırım, M., & Öztürk Deniz, F. (2018). Turizmin yerel halkın sosyo-kültürel yapısına etkisi. Safran Kültür ve Turizm Araştırmaları Dergisi, 1(2), 79–91. [Google Scholar]
  • Yorulmaz, H. (2018). Kültür ekonomisi ile ekonomik büyüme arasındaki ilişki: Türkiye örneği. [Yayınlanmamış yüksek lisans tezi, Balıkesir Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü]. Balıkesir. [Google Scholar]