Bu araştırmanın amacı, Samsun ilinde faaliyet gösteren restoranların menülerinde yer alan coğrafi işaretli yöresel yemekleri belirlemek, bu ürünlere menüde yer verilme düzeyini analiz etmek ve ilin gastronomik kimliğinin güncel durumunu ortaya koymaktır. Çalışma, nitel araştırma yaklaşımıyla yapılmış olup veri toplama sürecinde doküman analizi ve gözlem teknikleri kullanılmıştır. Tripadvisor sıralamaları ve bölgesel dağılım dikkate alınarak seçilen 20 restoranın menüleri sistematik biçimde incelenmiştir. Bulgular, restoranların büyük çoğunluğunda yöresel yemeklerin güçlü bir biçimde temsil edildiğini göstermektedir. Coğrafi işaretli ürünlerin ise özellikle Bafra, Terme, Çarşamba ve Yakakent gibi ürünün kaynağı olan ilçelerde yoğunlaştığı; merkez ilçelerde ise sınırlı biçimde sunulduğu tespit edilmiştir. Modern gastronomi eğilimlerinin Atakum ve İlkadım gibi ilçelerde belirginleştiği; bu restoranların yöresel ürünleri daha çok modernize edilmiş biçimlerle menülerine dahil ettiği görülmüştür. Çalışmanın sonuçları, Samsun’un gastronomi turizmi potansiyelinin coğrafi işaretli ürünler üzerinden daha görünür hâle getirilebileceğini ve destinasyon marka değerinin yöresel gastronomi kimliğiyle güçlendirilebileceğini ortaya koymaktadır. Bu doğrultuda yerel yönetimlere, işletmelere ve turizm paydaşlarına yönelik çeşitli öneriler geliştirilmiş; özellikle yerel üretici–restoran iş birliğinin artırılması, tanıtım faaliyetlerinin güçlendirilmesi ve coğrafi işaretli ürünlerin menüde daha stratejik biçimde konumlandırılması gerektiği vurgulanmıştır.

Bu araştırma, Bolu ilinin gastronomi turizmi bağlamındaki kapasitesini, gelişim sürecini ve sektörel düzeyde karşılaşılan temel sorunları bütüncül bir bakış açısıyla değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Bolu’nun yüzyıllara dayanan aşçılık geleneği, güçlü yerel mutfak kültürü, coğrafi işaretli ürün çeşitliliği ve gastronomi festivalleri gibi unsurlar ilin gastronomi turizmi açısından önemli çekicilikler sunmasına rağmen, bu potansiyelin turizmde sürdürülebilir bir değere dönüşmesinde çeşitli yapısal ve yönetsel engeller bulunduğu görülmektedir. Çalışmanın veri kaynağını alan araştırması kapsamında gerçekleştirilen yüz yüze görüşmeler ile Bolu gastronomisine ilişkin akademik literatür oluşturmaktadır. Nitel araştırma yaklaşımı doğrultusunda, memleketi Bolu olan ya da Bolu’da ikamet eden farklı meslek gruplarından 18 katılımcı ile yarı yapılandırılmış mülakatlar yapılmış; tekrarlı cevapların artması üzerine veri doygunluğuna ulaşılarak görüşmeler sonlandırılmıştır. Elde edilen veriler içerik analizi yöntemiyle çözümlenmiş ve literatür bulgularıyla desteklenmiştir. Analiz sonuçları, Bolu’nun gastronomi turizmindeki güçlü yönlerinin köklü aşçılık geleneği, doğal ürün çeşitliliği, kültürel miras ve eğitim altyapısı olduğunu göstermektedir. Buna karşılık, tanıtım eksikliği, kurumlar arası koordinasyon yetersizliği, coğrafi işaretli ürünlerin turizmde etkin şekilde kullanılamaması, altyapı ve yönlendirme sorunları ile sürdürülebilir planlama eksikliği temel engeller olarak belirlenmiştir. Çalışma sonucunda, yerel mutfak mirasının sistematik biçimde belgelenmesi, dijital tanıtım faaliyetlerinin güçlendirilmesi, kadın üreticilerin ve kooperatiflerin sürece aktif katılımının sağlanması ve bütüncül bir “Bolu Gastronomi Master Planı’nın hazırlanması önerilmektedir.

Bu çalışmanın amacı, Sivas iline bağlı Gürün ilçesinin ekoturizm potansiyelini inceleyerek sahip olduğu ekoturizm olanaklarını ve sorunlarını tespit etmek ve bu kapsamda yapılan veya yapılacak yatırımları belirlemektir. Araştırmada, araştırma sorularına derinlemesine yanıtlar elde edebilmek amacıyla nitel araştırma yaklaşımı benimsenmiş ve betimsel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Veri toplama sürecinde görüşme tekniğinden yararlanılmıştır. Araştırma verileri, 2025 yılı Ağustos ve Eylül aylarında yüz yüze görüşmelerde kullanılan yarı yapılandırılmış soru formu aracılığıyla toplanmıştır. Toplanan veriler içerik analizi ile değerlendirilmiştir. Örneklem seçiminde ise amaçlı örnekleme yöntemlerinden olan maksimum çeşitlilik örneklemesinden yararlanılmış ve bu doğrultuda Gürün ilçesinde turizm alanında söz sahibi olan kaymakamlık, belediye başkanlığı, sivil toplum kuruluşları ve diğer turizm sektörü karar alıcılarına yönelik sorular yöneltilmiştir. Görüşmelerden elde edilen sonuçlara göre; yörede endemik bitki olan “anık” bitkisiyle yapılan yerel ürünler ile coğrafi işaretli ürün olarak Gürün dut pekmezi, Gürün Şalı, şairler evi, tarihi Gürün konakları, Mağara köyünde Uyuzpınar Gölü ile ilçede Hitit’lerden kalma mağaralar önemli ekoturizm unsurları olarak tespit edilmiştir. İlçede nitelikli konaklama işletmelerinin eksikliği araştırmanın bir diğer önemli sonucudur. Şuğul Kanyon’unda turistlerin zaman geçirebileceği rekreasyon alanlarının yetersiz olması, doğa yürüyüşleri için altyapı eksikliği ve restoran eksikliği önemli sorun olarak belirlenmiştir. Turizm açısından rekreasyon ve dinlenmeye uygun Tohma Çay’ı çevresinin bakımsız ve kirli olması bir diğer sonuç olarak tespit edilmiştir. Bu sonuçlar doğrultusunda yerel yöneticilere ve ilgili sektör paydaşlarına öneriler sunulmuştur.

Küreselleşme ile birlikte birçok uluslararası zincir fast food restoran işletmesi menülerinin Dünya genelinde standartlaştırdığı modeller tercih etmiştir. Bunun yanında bazı zincir fast food işletmeleri ise standartlarını korurken hitap ettikleri ülkenin yeme içme alışkanlıkları, örf adet ve dini özelliklerine uyum gösteren yerel menüleri de oluşturarak müşteri memnuniyetini karşılamayı amaçlamışlardır. Bu çalışma ile ülkelere göre değişen menülerin; ülkelerin mutfak kültürleri ve yeme-içme alışkanlıklarına yansımaları sonucu ülkelere göre oluşan farklılıkların incelenmesi amaçlanmıştır. Uluslararası zincir fast food restoran işletmelerinin farklı ülkelerdeki menülerinin içerik yönünden karşılaştırılması amacıyla, hizmet verdiği ülkelerde o ülkenin yeme içme alışkanlıkları, kültürü ve dini kısıtlamalarına uygun yerel menülere de yer veren Domino’s Pizza’nın 2025 yılından itibaren en çok şubesinin olduğu ilk 5 ülke başkentleri (ABD, Hindistan, İngiltere, Çin ve Meksika) ile Türkiye’de Ankara’daki Domino’s Pizza’nın resmi menüleri analiz edilmiştir. Çalışmada doküman analizi yöntemi uygulanmıştır.

Alternatif bir turizm türü olan ekoturizm, sürdürülebilirlik odaklı bir turizm yaklaşımıdır. Bu yaklaşımın temel amacı, çevre bilincinin geliştirilmesiyle birlikte doğal ve kültürel mirasın korunarak gelecek nesillere aktarılmasıdır. Aynı zamanda yerel halk ve ziyaretçiler arasında kültürel etkileşimi teşvik etmekte ve bölge ekonomisine katkı sağlamaktadır. Bu çalışmada, Bulancak ilçesinin ekoturizm potansiyeli nitel araştırma yöntemi ile incelenmiş; ilçenin doğal, kültürel ve tarihi değerleri SWOT analizi kullanılarak değerlendirilmiştir. Ayrıca, güncel ve temel akademik kaynaklar ile yapılan literatür taraması ve resmi kurum verileri, ilçenin ekoturizm potansiyelinin bilimsel bir temele oturtulmasını sağlamıştır. Çalışma sonucunda, ilçenin sahip olduğu doğal ve kültürel değerleri ile ekoturizm açısından önemli bir potansiyele sahip olduğu görülmüştür. Bu bağlamda, ilçedeki ekoturizm köyü öne çıkmaktadır. Ayrıca, yaylalar, ilçenin ekoturizm ve turizm potansiyelini artıran önemli merkezlerdir. Ancak, mevcut ekoturizm potansiyeli henüz yeterince değerlendirilememiştir. Bu durumun temel nedenlerinden biri, ilçenin sahip olduğu turistik değerlerin geniş kitlelere yeterince tanıtılamamış olmasıdır. Bu süreçte sosyal medya ve dijital platformlar aracılığıyla tanıtım faaliyetleri artırılmalıdır. Aynı zamanda yerel halkın sürece aktif katılımı teşvik edilmeli ve çevre bilincinin artırılması için bilinçlendirme faaliyetleri yürütülmelidir. Doğru planlama ve stratejik adımlar atılmalı ve ekolojik denge korunmalıdır. Doğal kaynakların gelecek nesillere aktarılmasında sürdürülebilirlik esas alınmalıdır. Bu süreçlerin etkili bir şekilde uygulanması, ilçede ekoturizmin gelişmesine doğrudan katkıda bulunacaktır. Gelecekte yapılacak çalışmalarla ilçenin potansiyelinin daha iyi değerlendirileceği öngörülmektedir.

Bu çalışma, Türkiye’de yeşil turizm kapsamında gerçekleştirilen akademik araştırmaları bibliyometrik yöntemle incelemeyi amaçlamaktadır. Bu doğrultuda, Dergipark Akademik ve Google Akademik veri tabanlarında; başlığında veya anahtar kelimelerinde “yeşil turizm”, “yeşil pazarlama”, “yeşil otelcilik”, “yeşil uygulamalar” ve “yeşil etiketler” gibi kavramları içeren toplam 110 adet bilimsel araştırma makalesi analiz kapsamına alınmıştır. Makaleler, yayın yılı, yazar sayısı, araştırma yöntemi, veri toplama tekniği ve uygulama alanına göre incelenmiş; ayrıca en sık kullanılan anahtar kelimeler ve tematik eğilimler de bu çalışma kapsamında değerlendirilmiştir. Elde edilen bulgular, Türkiye’de yeşil turizm alanına yönelik akademik ilginin özellikle son yıllarda yoğunlaştığını ve çalışmaların çoğunlukla turist davranışlarına, pazarlama stratejilerine ve yönetim süreçlerine odaklandığını ortaya koymaktadır. Analizler, yeşil turizm konulu ilk çalışmanın 2000 yılında yayımlandığını, yayın sayısında 2015 yılı itibarıyla belirgin bir artış görüldüğünü ve en fazla çalışmanın 2019 yılında yapıldığını göstermektedir. Ayrıca araştırmaların büyük ölçüde otel yöneticileri ve çalışanları üzerinde yoğunlaşması dikkat çekmektedir. Nicel ve nitel araştırma yöntemlerinin bilgi üretimine eşit derecede değerli katkılar sağladığı da belirlenmiştir.

Bu makale, yerel mutfak ve gastronominin turizmdeki rolünü akademik literatür ışığında bibliyometrik analiz yöntemiyle incelemektedir. Araştırma, 1997-2024 yılları arasında “local cuisine” temalı akademik çalışmaların Web of Science veri tabanındaki analizine dayanmaktadır. Toplam 216 İngilizce çalışma incelenmiş, bu veriler R programında “bibliometrix” paketi kullanılarak analiz edilmiştir. Çalışma, yerel mutfakların turizmde destinasyon çekiciliğini artırma, kültürel sürdürülebilirliği destekleme ve turist deneyimlerini zenginleştirme gibi çok yönlü etkilerini ortaya koymaktadır. Ayrıca, gastronomi turizmi, tüketici memnuniyeti ve destinasyon pazarlaması gibi alanlarda yerel mutfağın stratejik önemine vurgu yapılmıştır. Sonuçlar, yerel mutfak çalışmalarının 2010 sonrası belirgin bir artış gösterdiğini ve bu alanın turizm sektörü ile entegrasyonunun sürdürülebilir kalkınma ve uluslararası iş birliği açısından önemli fırsatlar sunduğunu göstermektedir. Bu bağlamda, gastronominin hem ekonomik hem de kültürel bir değer olarak etkin kullanımına yönelik stratejiler geliştirilmesi önerilmektedir.

Teknolojide yaşanan gelişmeler ile tıpkı diğer sektörler gibi turizm sektöründe de dijitalleşme yaygınlaşmaktadır. Turizm işletmelerinde yürütülen halkla ilişkiler ve müşteri ilişkileri faaliyetleri de dijitalleşmeden etkilenen faaliyetleri arasında yer almıştır. Bu araştırmada turizm sektöründe dijital dönüşüm sürecinin halkla ilişkiler ve misafir ilişkileri faaliyetlerine etkisi ele alınmıştır. Dijitalleşme yalnızca teknoloji altyapısının değiştirilmesi değil, iletişim stratejilerinin, misafir deneyiminin ve paydaş etkileşiminin yeniden yapılandırılmasını gerektirmektedir. Bu bağlamda turizmde dijitalleşme, dijitalleşen halkla ilişkiler ve müşteri ilişkileri konuları kapsamında alanyazın taraması gerçekleştirilmiştir. Gerçekleştirilen alanyazın taraması ile son yıllarda gerçekleştirilen turizm araştırmaları incelenmiştir. Turizm sektöründe dijital teknolojilerin halkla ilişkiler ve misafir ilişkileri faaliyetlerinde kullanımı konuları kapsamında öne çıkan çalışmalar ve uygulama örnekleri açıklanmıştır. Turizm işletmelerinde dijitalleşen halkla ilişkiler ve misafir ilişkileri süreçleri; sanal temsilciler, dijital tatil asistanları/konsiyerjleri, müşteri ilişkileri yönetimi otomasyonları/modülleri ve büyük veri analizi örnekleri ile incelenmiştir. Sonuç olarak, dijital dönüşüm sürecinde turizm işletmelerine dijitalleşen halkla ilişkiler ve misafir ilişkilerinin başarılı bir şekilde yürütülebilmesine yönelik çeşitli öneriler sunulmuştur.