Research article | Open Access
Journal of Tourism and Management 2026, Vol 7(1) 1-19

Gastronomi ve Mutfak Sanatları Öğrencilerinin Zeytinyağına İlişkin Bilgi Düzeyleri ve Tüketim Alışkanlıklarının İncelenmesi

Article Type
Research article
Publication Date
November 19, 2026
Pages
1-19

Abstract

Bu araştırmanın amacı, Gastronomi ve Mutfak Sanatları Bölümü öğrencilerinin zeytinyağına ilişkin bilgi düzeylerini ve tüketim alışkanlıklarını belirlemek ve bilgi düzeylerinin çeşitli demografik değişkenlere göre farklılaşıp farklılaşmadığını incelemektir. Araştırma nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modeline göre tasarlanmıştır. Araştırmanın örneklemini Balıkesir Üniversitesi Burhaniye Uygulamalı Bilimler Fakültesi ile Turizm Fakültesi Gastronomi ve Mutfak Sanatları Bölümlerinde öğrenim gören 283 öğrenci oluşturmaktadır. Veriler anket yöntemiyle toplanmış, bilgi düzeyinin belirlenmesinde 28 maddeden oluşan bilgi testi kullanılmıştır. Verilerin analizinde frekans, yüzde, bağımsız örneklem t-testi ve tek yönlü varyans analizi (ANOVA) uygulanmıştır. Araştırma sonucunda öğrencilerin ortalama bilgi puanının 11,23 olduğu ve genel başarı düzeyinin %40,1 olarak gerçekleştiği belirlenmiştir. Öğrencilerin hasat, işleme süreci ve soğuk sıkım gibi temel konularda daha yüksek bilgi düzeyine sahip oldukları, buna karşılık depolama koşulları, kalite kriterleri ve sağlık bileşenleri gibi teknik konularda bilgi eksikliklerinin bulunduğu saptanmıştır. Ayrıca bilgi düzeyleri cinsiyet, sınıf düzeyi, staj durumu, fakülte ve tüketim sıklığına göre farklılaşmazken, zeytinyağı tüketen öğrencilerin bilgi düzeylerinin tüketmeyenlere göre anlamlı derecede daha yüksek olduğu belirlenmiştir.

Keywords: Zeytinyağı Gastronomi Eğitimi Gastronomi Öğrencileri Bilgi Düzeyi Tüketim Alışkanlığı
Cite this article
Yurttabir, S. M. & İlban, M. O. (2026). Gastronomi ve Mutfak Sanatları Öğrencilerinin Zeytinyağına İlişkin Bilgi Düzeyleri ve Tüketim Alışkanlıklarının İncelenmesi. Journal of Tourism and Management, 7(1), 1-19. https://doi.org/10.29329/jtm.2026.1485.2

  • Alordiah, C. O., Okafor, C. N., & Nwankwo, B. E. (2024). Insight into assessment tools for culinary competence and nutritional knowledge among culinary students. Asian Journal of Agriculture, Food and Environment, 1(1), 1–12. [Google Scholar]
  • Ardakoç, B. (2001). Türk sofrası. Geçit Kitabevi. [Google Scholar]
  • Armutcu, F., Namuslu, M., Yüksel, R., & Kaya, M. (2013). Zeytinyağı ve sağlık: Biyoaktif bileşenleri, antioksidan özellikleri ve klinik etkileri. Konuralp Medical Journal, 5(1), 60–68. https://izlik.org/JA79HT43WD [Google Scholar]
  • Aycı, E. (2022). Lisans düzeyinde gastronomi eğitimi ve bu bölümlerde görev yapan akademik personelin analizi [Master's thesis, Balikesir University (Turkey)]. [Google Scholar]
  • Bekdeşer, E. (2004). Zeytinyağı kullanan ve kullanmayan bayan tüketicilerin zeytinyağına yönelik tutumları ile demografik ve sosyo-ekonomik faktörlerine göre karşılaştırılması ve bir pilot araştırma [Yüksek lisans tezi, İstanbul Üniversitesi]. İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. [Google Scholar]
  • Boskou, D. (2009). Olive oil: Minor constituents and health. CRC Press. [Google Scholar]
  • Bozdoğan, D., Didin, M., & Keçeli, T. (2003, 2–3 Ekim). Hatay ili natural zeytinyağlarının kalitesinin belirlenmesi üzerine bir çalışma. Türkiye I. Zeytinyağı ve Sofralık Zeytin Sempozyumu Bildirileri. İzmir. [Google Scholar]
  • Cömert, M., Adıyaman, S., & Özkaya, F. D. (2012). Yerel halkın zeytinyağı ile ilgili bilgi düzeyinin belirlenmesi: Gölbaşı, Ankara örneği. Zeytin Bilimi, 3(1), 1–9. [Google Scholar]
  • Damsbo-Svendsen, M., Frøst, M. B., Christensen, R. H. B., Brockhoff, P. B., & Olsen, A. (2022). Effects on skills and knowledge of a sensory teaching programme for culinary students. International Journal of Food Design, 7(2), 191–214. [Google Scholar]
  • Durlu Özkaya, F., & Cömert, M. (2011a). Farklı duyusal özellikteki zeytinyağlarıyla hazırlanan kek ve böreklerin gençler tarafından değerlendirilmesi. Zeytin Bilimi, 2(1), 37–42. [Google Scholar]
  • Durlu Özkaya, F., & Cömert, M. (2011b). Türk mutfağında yer alan yemek grupları ve zeytinyağının önemi. International Symposium on Kazdağları (Mount Ida) and Edremit Bildiriler Kitabı (ss. 434–448). [Google Scholar]
  • Eskiyörük, D. (2016). Antik çağda zeytin ve zeytinyağı: Kilikya Bölgesi örneği. Journal of Tourism & Gastronomy Studies, 4(Special Issue 1), 228–243. [Google Scholar]
  • Güdek, M., Çetin, K., & Durlu Özkaya, F. (2016). Gastronomi ve mutfak sanatları öğrencilerinin zeytinyağına ilişkin bilgi düzeyleri. Zeytin Bilimi, 6(2), 93–97. [Google Scholar]
  • Karabulut, C. (2013). Zeytin ve zeytinyağı raporu. Aydın Ticaret Borsası. [Google Scholar]
  • Ko, W. H. (2010). Evaluating culinary competence in food and beverage management students. Journal of Culinary Science & Technology, 8(2–3), 136–146. [Google Scholar]
  • Kuder, G. F., & Richardson, M. W. (1937). The theory of the estimation of test reliability. Psychometrika, 2(3), 151–160. https://doi.org/10.1007/BF02288391 [Google Scholar] [Crossref] 
  • Küçükkömürler, S., & Uluksar, F. Ö. (2018). Türk mutfak kültüründe zeytinyağı kullanımı: Muğla örneği. Journal of Tourism & Gastronomy Studies, 6(2), 194–212. [Google Scholar]
  • Laleli, Y., Akçiçek, E., & Ötleş, S. (2011). Zeytinyağı ve sağlık. Akhisar Ticaret Borsası. [Google Scholar]
  • Özdemir, Y., Kayahan, S., & Keskinel, Ö. (2021). Türkiye’de 2000-2019 yıllarındaki zeytinyağı teknolojisi, kalitesi ve analizleri ile ilgili lisansüstü tezlerde çalışılan konuların analizi. Bahçe, 50(2), 149–153. https://doi.org/10.53471/bahce.1022159 [Google Scholar] [Crossref] 
  • Özdoğan, D., & Tunalıoğlu, R. (2017). Zeytinyağında kalite. Zeytin Bilimi, 7(1), 25–31. [Google Scholar]
  • Özdoğan, D., & Tunalıoğlu, R. (2019). Türkiye’de zeytinyağında kalite ve markalaşmanın incelenmesi. Adnan Menderes Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 16(1), 35–43. [Google Scholar]
  • Özkaya, M. T., Tunalıoğlu, R., Eken, S., Ulaş, M., Danacı, A., İnan, N., & Tibet, U. (2010). Türkiye zeytinciliğinin sorunları ve çözüm önerileri. Türkiye Ziraat Mühendisliği Teknik Kongresi. Ankara. [Google Scholar]
  • Sezen, T. S. (2018). Gastronomi eğitimin mevcut durumunun analizine yönelik bir araştırma [Master's thesis, Balikesir University (Turkey)]. [Google Scholar]
  • Tavakol, M., & Dennick, R. (2011). Making sense of Cronbach's alpha. International Journal of Medical Education, 2, 53–55. https://doi.org/10.5116/ijme.4dfb.8dfd [Google Scholar] [Crossref] 
  • Tunalıoğlu, R., Tiryaki, Y. G., Tan, S., & Taşkaya, B. (2003, 2–3 Ekim). Dünya zeytinyağındaki gelişmeler ve Türkiye zeytinyağı tüketimindeki değişimler. Türkiye I. Zeytinyağı ve Sofralık Zeytin Sempozyumu Bildirileri. İzmir. [Google Scholar]
  • Yılmaz, A. (2000). İşyerimiz mutfak, mesleğimiz aşçılık, sanatımız pişirmek. Boyut Matbaacılık. [Google Scholar]