Turizm ve İşletmecilik Dergisi
Kısa Adı: JTM | ISSN (Online): 2757-7791 | DOI: 10.29329/jtm

Araştırma Makalesi    |    Açık Erişim
Turizm ve İşletmecilik Dergisi 2025, Clt. 6(1) 55-73

Zincir Fast Food Restoran İşletmesinin Farklı Ülkelerde Uyguladığı Menülerin İçerik Yönünden Karşılaştırılması

Cansu Şenol, Turgay Bucak

ss. 55 - 73   |  DOI: https://doi.org/10.29329/jtm.2025.1402.4

Yayın Tarihi: Aralık 31, 2025  |   Görüntüleme Sayısı: 12/8   |   İndirilme Sayısı: 18/14


Özet

Küreselleşme ile birlikte birçok uluslararası zincir fast food restoran işletmesi menülerinin Dünya genelinde standartlaştırdığı modeller tercih etmiştir. Bunun yanında bazı zincir fast food işletmeleri ise standartlarını korurken hitap ettikleri ülkenin yeme içme alışkanlıkları, örf adet ve dini özelliklerine uyum gösteren yerel menüleri de oluşturarak müşteri memnuniyetini karşılamayı amaçlamışlardır. Bu çalışma ile ülkelere göre değişen menülerin; ülkelerin mutfak kültürleri ve yeme-içme alışkanlıklarına yansımaları sonucu ülkelere göre oluşan farklılıkların incelenmesi amaçlanmıştır. Uluslararası zincir fast food restoran işletmelerinin farklı ülkelerdeki menülerinin içerik yönünden karşılaştırılması amacıyla, hizmet verdiği ülkelerde o ülkenin yeme içme alışkanlıkları, kültürü ve dini kısıtlamalarına uygun yerel menülere de yer veren Domino’s Pizza’nın 2025 yılından itibaren en çok şubesinin olduğu ilk 5 ülke başkentleri (ABD, Hindistan, İngiltere, Çin ve Meksika) ile Türkiye’de Ankara’daki Domino’s Pizza’nın resmi menüleri analiz edilmiştir. Çalışmada doküman analizi yöntemi uygulanmıştır.

Anahtar kelimeler: Fast Food, Zincir Restoranlar, Menü İçeriği


Bu makaleye nasıl atıf yapılır

APA 7th edition
Senol, C., & Bucak, T. (2025). Zincir Fast Food Restoran İşletmesinin Farklı Ülkelerde Uyguladığı Menülerin İçerik Yönünden Karşılaştırılması. Turizm ve İşletmecilik Dergisi, 6(1), 55-73. https://doi.org/10.29329/jtm.2025.1402.4

Harvard
Senol, C. and Bucak, T. (2025). Zincir Fast Food Restoran İşletmesinin Farklı Ülkelerde Uyguladığı Menülerin İçerik Yönünden Karşılaştırılması. Turizm ve İşletmecilik Dergisi, 6(1), pp. 55-73.

Chicago 16th edition
Senol, Cansu and Turgay Bucak (2025). "Zincir Fast Food Restoran İşletmesinin Farklı Ülkelerde Uyguladığı Menülerin İçerik Yönünden Karşılaştırılması". Turizm ve İşletmecilik Dergisi 6 (1):55-73. https://doi.org/10.29329/jtm.2025.1402.4

Kaynakça
  1. Ademoğlu, A., ve Durlu Özkaya, F. (2021). Özel gün ve tören yemekleri: Ethnic Foods dergisi üzerine bir inceleme [Ceremonial dishes and special occasion meals: A review of the articles Journal of Ethnic Foods]. Journal of Gastronomy, Hospitality, and Travel, 4(2). https://doi.org/10.33083/joghat.2021.72 [Google Scholar] [Crossref] 
  2. Akman, M., ve Mete, M. (1998). Türk ve dünya mutfakları: Meksika mutfağı. Konya: Pak-Sil Ltd. Şti. Yayını No: 002. [Google Scholar]
  3. Azar, O. H. (2020). The economics of tipping. Journal of Economic Perspectives, 34(2), 215–236. https://doi.org/10.1257/jep.34.2.215 [Google Scholar] [Crossref] 
  4. Belge, M. (2016). Tarih boyunca yemek kültürü (14. baskı). İstanbul: İletişim Yayınları. [Google Scholar]
  5. Beşirli, H. (2010). Yemek, kültür ve kimlik [Food, culture and identity]. Millî Folklor, 22(87). [Google Scholar]
  6. Brand Finance. (2025). Brand Finance Restaurants 25 2025. https://brandirectory.com/reports/restaurants [Google Scholar]
  7. Bucak, T. (2019). Yiyecek içecek işletmeciliği. Ankara: Detay Yayıncılık. [Google Scholar]
  8. Carini, R. M. (2025). Customization of U.S. holidays: Agency and nonconformity. Social Sciences, 14(3), 179. https://doi.org/10.3390/socsci14030179 [Google Scholar] [Crossref] 
  9. Çetin, N., ve Şen, Ö. (2021). İkinci bölüm: Fast food ve Türk kültürü üzerine bir değerlendirme. In E. E. Karaman (Ed.), Yeme-içme kültürü etrafında oluşan halk inanışları: Halkbilimi bağlamında Türkiye’de yeme-içme kültürü (s. 26–30). Eğitim Yayınevi. [Google Scholar]
  10. Çullu, T. (2021). Etnik restoranların yerel uyum stratejileri: İstanbul örneği (Yüksek lisans tezi, T.C. Sakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Turizm İşletmeciliği Anabilim Dalı). Sakarya. [Google Scholar]
  11. Dilsiz, B. (2010). Türkiye’de gastronomi ve turizm (İstanbul örneği) (Yüksek lisans tezi, İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Turizm İşletmeciliği Anabilim Dalı). İstanbul. [Google Scholar]
  12. Domino's Pizza. (t.y.). Menü Pekin [Resmi web sitesi]. https://www.dominos.com.cn/menu [Google Scholar]
  13. Domino's Pizza. (t.y.). Menü Washington [Google Haritalar]. https://maps.app.goo.gl/EH8oxfgPzRmAbP3D8 [Google Scholar]
  14. Domino's Pizza. (t.y.). Menü Londra [Google Haritalar]. https://maps.app.goo.gl/ob8zTy9DWQDJ4uyG8 [Google Scholar]
  15. Domino's Pizza. (t.y.). Hakkımızda [Resmi web sitesi]. https://biz.dominos.com/about-us/ [Google Scholar]
  16. Domino's Pizza. (t.y.). Our Purpose ve Values [Resmi web sitesi]. https://biz.dominos.com/about-us/our-purpose-and-values/ [Google Scholar]
  17. Domino's Pizza Hindistan. (t.y.). Menü [Resmi web sitesi]. https://www.dominos.co.in/menu [Google Scholar]
  18. Domino's Pizza México. (t.y.). Menú. https://www.dominos.com.mx/pages/order/#!/section/Food/category/AllEntrees/ [Google Scholar]
  19. Duran Tekoğlu, A., ve Eser, Z. (2021). Transfer edilen ritüel ile tüketici tutumu ve satın alma davranışları arasındaki ilişki: Kara Cuma örneği. Pazarlama ve Pazarlama Araştırmaları Dergisi, 14(3), 453–491. https://doi.org/10.15659/ppad.14.3.942924 [Google Scholar] [Crossref] 
  20. Düzgün, E., ve Durlu Özkaya, F. (2015). Mezopotamya’dan günümüze mutfak kültürü (Culinary culture from Mesopotamia to the present). Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 3(1), 41–47. [Google Scholar]
  21. Girgin, G. K., Demir, Ö., ve Çetinkaya, V. (2017). Dünyanın en iyi mutfakları ve Türk mutfağı (The best cuisines in the world and Turkish cuisine). Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 5(Special Issue 2), 219–229. https://doi.org/10.21325/jotags.2017.125 [Google Scholar] [Crossref] 
  22. Gotoh, T., Nishimura, T., Kuchida, K., ve Mannen, H. (2018). The Japanese Wagyu beef industry: Current situation and future prospects—A review. Asian-Australasian Journal of Animal Sciences, 31(7), 933–950. https://doi.org/10.5713/ajas.18.0333 [Google Scholar] [Crossref] 
  23. Görgülü, M. (2011). Yiyecek içecek sektöründe fast food uygulamaları ve franchising sisteminin değerlendirilmesi (Yüksek lisans tezi, Dokuz Eylül Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İşletme Anabilim Dalı, Uluslararası İşletmecilik Programı). İzmir. [Google Scholar]
  24. Kaplan, D. (2006). Türk Cumhuriyetlerinden gelen öğrencilerin ülkelerine ait mutfak kültürünü değerlendirmeleri üzerine bir araştırma (Yüksek lisans tezi, Ankara Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Ev Ekonomisi Anabilim Dalı). Ankara. [Google Scholar]
  25. Karagözoğlu, B. (2024). Babürlü devleti sarayında mutfak kültürü. The Journal of Academic Social Science, 147(147), 86–96. [Google Scholar]
  26. Kızıldemir, Ö., Öztürk, E., ve Sarıışık, M. (2014). Türk mutfak kültürünün tarihsel gelişiminde yaşanan değişimler (Changes of Turkish cuisine culture in the historical development). AİBÜ Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 14(3), 191–210. [Google Scholar]
  27. Kutlutürk, C. (2014). Hindistan’da din olgusunun sosyal hayata etkileri: Hinduizm örneği. Journal of Academic Studies, 16(62), 147–163. [Google Scholar]
  28. Kurnaz, A. (2018). Ünite 4. Dünya mutfakları I (s. 88–89). Eskişehir: T.C. Anadolu Üniversitesi Yayını No: 3309, Açıköğretim Fakültesi Yayını No: 2171. [Google Scholar]
  29. Li, J. R., ve Hsieh, Y. H. (2004). Traditional Chinese food technology and cuisine. Asia Pacific Journal of Clinical Nutrition, 13(2), 147–155. [Google Scholar]
  30. Mil, B. (2018). Orta ve Kuzey Amerika mutfağı [Ünite 6]. In H. Yılmaz (Ed.), Dünya mutfakları I (Anadolu Üniversitesi Yayını No. 3309; Açıköğretim Fakültesi Yayını No. 2171). Anadolu Üniversitesi. [Google Scholar]
  31. Mil, B. (2018). Ünite 7. Dünya mutfakları I (s. 201–202). Eskişehir: T.C. Anadolu Üniversitesi Yayını No: 3309, Açıköğretim Fakültesi Yayını No: 2171. [Google Scholar]
  32. Özyanıkoğlu, H., ve Şahin, C. (2022). Türkiye’deki Hindistan, Bollywood ve kast algısına yönelik bir araştırma. Asya Araştırmaları Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, 6(1), 71–88. [Google Scholar]
  33. Pulluk, E. (2024). Gastronomide yemek ve inanç. In Y. Oğan (Ed.), Gastronomi alanında tematik araştırmalar III E (s. 38). Çizgi Kitabevi. [Google Scholar]
  34. Ram, P., ve Sharma, S. (2018). Impact of different food cultures on cuisine of Delhi. International Journal of Research and Review, 5(7), 107–115. https://www.ijrrjournal.com [Google Scholar]
  35. Sak, R., Şahin Sak, İ. T., Öneren Şendil, Ç., ve Nas, E. (2021). Bir araştırma yöntemi olarak doküman analizi. Kocaeli Üniversitesi Eğitim Dergisi, 4(1), 227–256. https://doi.org/10.33400/kuje.843306 [Google Scholar] [Crossref] 
  36. Sahtiyancı Öztarhan, E. (2018). Güncel Amerikan etnik edebiyatı ve kültüründe yemek. T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı. [Google Scholar]
  37. Tian, R. G., Tian, K., Zhao, D., ve Wang, C. H. (2018). Food culture in China: From social political perspectives. Trames: Journal of the Humanities and Social Sciences, 22(4), 345–364. https://doi.org/10.3176/tr.2018.4.02 [Google Scholar] [Crossref] 
  38. Türkiye İstatistik Kurumu. (2024). Dünya Nüfus Günü 2024 [Bülten]. https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Dunya-Nufus-Gunu-2024-53680 [Google Scholar]
  39. Uğraç, F. (2024). Meksika ve Türk mutfaklarındaki bazı benzerlik ve farklılıkların incelenmesi: Uçan şefler üzerine bir araştırma (Doktora tezi, T.C. İstanbul Gelişim Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Gastronomi Anabilim Dalı). İstanbul. [Google Scholar]
  40. Uzel, R. A. (2018). Geleneksel mutfak kültürü ve tarımsal ürün çeşitliliğinin, üniversite öğrencileri beslenme durumu üzerine etkisi. Journal of Agriculture Faculty of Ege University, 55(1), 37–44. https://doi.org/10.20289/zfdergi.358701 [Google Scholar] [Crossref] 
  41. Yarış, A., ve Durlu Özkaya, F. (2015). Amerikan mutfak kültürünün gelişim süreci [Development process of American cuisine culture]. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 3(3), 90–101. [Google Scholar]