Pen Academic Publishing
Journals • Publish with us • Publishing partnership • About Us • Türkçe
Research article | Open Access
Journal of Tourism and Management 2025, Vol 6(1) 18-35

Bolu İlinde Gastronomi Turizminin Gelişim Dinamikleri, Mevcut Durumu ve Karşılaşılan Sorunlara Yönelik Nitel Bir İnceleme

Seher Nazlı Efe • İrfan Yurt
Cite this article
Article Type
Research article
Publication Date
December 31, 2025
Pages
18-35
DOI
10.29329/jtm.2025.1402.2

Abstract

Bu araştırma, Bolu ilinin gastronomi turizmi bağlamındaki kapasitesini, gelişim sürecini ve sektörel düzeyde karşılaşılan temel sorunları bütüncül bir bakış açısıyla değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Bolu’nun yüzyıllara dayanan aşçılık geleneği, güçlü yerel mutfak kültürü, coğrafi işaretli ürün çeşitliliği ve gastronomi festivalleri gibi unsurlar ilin gastronomi turizmi açısından önemli çekicilikler sunmasına rağmen, bu potansiyelin turizmde sürdürülebilir bir değere dönüşmesinde çeşitli yapısal ve yönetsel engeller bulunduğu görülmektedir. Çalışmanın veri kaynağını alan araştırması kapsamında gerçekleştirilen yüz yüze görüşmeler ile Bolu gastronomisine ilişkin akademik literatür oluşturmaktadır. Nitel araştırma yaklaşımı doğrultusunda, memleketi Bolu olan ya da Bolu’da ikamet eden farklı meslek gruplarından 18 katılımcı ile yarı yapılandırılmış mülakatlar yapılmış; tekrarlı cevapların artması üzerine veri doygunluğuna ulaşılarak görüşmeler sonlandırılmıştır. Elde edilen veriler içerik analizi yöntemiyle çözümlenmiş ve literatür bulgularıyla desteklenmiştir. Analiz sonuçları, Bolu’nun gastronomi turizmindeki güçlü yönlerinin köklü aşçılık geleneği, doğal ürün çeşitliliği, kültürel miras ve eğitim altyapısı olduğunu göstermektedir. Buna karşılık, tanıtım eksikliği, kurumlar arası koordinasyon yetersizliği, coğrafi işaretli ürünlerin turizmde etkin şekilde kullanılamaması, altyapı ve yönlendirme sorunları ile sürdürülebilir planlama eksikliği temel engeller olarak belirlenmiştir. Çalışma sonucunda, yerel mutfak mirasının sistematik biçimde belgelenmesi, dijital tanıtım faaliyetlerinin güçlendirilmesi, kadın üreticilerin ve kooperatiflerin sürece aktif katılımının sağlanması ve bütüncül bir “Bolu Gastronomi Master Planı’nın hazırlanması önerilmektedir.

Keywords: Bolu Gastronomi Turizmi Sürdürülebilir Turizm Yerel Mutfak Coğrafi İşaret
Cite this article
Efe, S. N. & Yurt, İ. (2025). Bolu İlinde Gastronomi Turizminin Gelişim Dinamikleri, Mevcut Durumu ve Karşılaşılan Sorunlara Yönelik Nitel Bir İnceleme. Journal of Tourism and Management, 6(1), 18-35. https://doi.org/10.29329/jtm.2025.1402.2

  • Akbaş, M. (2020). Mengen mutfağı ve tanıtım sorunu: Mengen Mutfağı Örneği. (Yüksek lisans tezi). Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Bolu. [Google Scholar]
  • Akgöl, Y. (2012). Gastronomi turizmi ve Türkiye’yi ziyaret eden yabancı turistlerin gastronomi deneyimlerinin değerlendirilmesi (Yüksek lisans tezi). Mersin Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Turizm ve Otel İşletmeciliği Anabilim Dalı, Mersin. [Google Scholar]
  • Akgöz, E. (2003). Turizm işletmelerindeki Türk gecelerinin Türk kültürünü tanıtmaya katkıları (Yüksek lisans tezi). Selçuk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Halkla İlişkiler ve Tanıtım Anabilim Dalı, Konya. [Google Scholar]
  • Baylan Kalaycı, D., & Kanoğlu, E. (2021). Bolu’da düzenlenen yayla şenliklerinde yapılan yemekler ve değişimler. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 9(Special Issue 5), 427–441. https://doi.org/10.21325/jotags.2021.965 [Google Scholar] [Crossref] 
  • Bucak, T., & Arıcı, Ü. E. (2013). Türkiye’de gastronomi turizmi üzerine genel bir değerlendirme. Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 16(30), 203-216. [Google Scholar]
  • Cağlı, I. B. (2012). Türkiye’de yerel kültürün turizm odaklı kalkınmadaki rolü: Gastronomi turizmi örneği (Yüksek lisans tezi). İstanbul Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Şehir ve Bölge Planlama Anabilim Dalı, İstanbul. [Google Scholar]
  • Çavuş, O., & Eker, Ş. (2022). Coğrafi işaretli ürünlerin sürdürülebilir gastronomi turizmi bağlamında değerlendirilmesi: Bolu Kanlıca mantarı, Mengen örneği. Türk Turizm Araştırmaları Dergisi, 6(1), 303–320. https://doi.org/10.26677/TR1010.2022.953 [Google Scholar] [Crossref] 
  • Çevik, S., & Saçılık, M. Y. (2011). Destinasyonun rekabet avantajı elde etmesinde gastronomi turizminin rolü: Erdek örneği. 12. Ulusal Turizm Kongresi Bildiriler Kitabı, 12, 503-515. [Google Scholar]
  • Erdem, Ö., Mızrak, M., & Aratoğlu, C. (2018). Festivallerin bölge turizmine katkıları ve sürdürülebilirliği: Uluslararası Mengen aşçılık ve turizm festivali örneği. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 6(1), 228–245. https://doi.org/10.21325/jotags.2018.184 [Google Scholar] [Crossref] 
  • Güzel-Şahin, G., & Ünver, S. (2015). Gastronomi turizmi kapsamında yerel ürünlerin destinasyon tercihine etkisi. Anatolia: Turizm Araştırmaları Dergisi, 26(1), 63–75. [Google Scholar]
  • Hall, M. C., Sharples, L., Mitchell, R., Macionis, N., & Cambourne, B. (2003). Food tourism around the world: Development, management and markets. Butterworth-Heinemann: Elsevier. [Google Scholar]
  • Hall, M., & Mitchell, R. (2005). Gastronomic tourism: Comparing food and wine tourism experiences. In M. Novelli (Ed.), Niche tourism: Contemporary issues, trends and cases (pp. 89-100). Oxford: Elsevier. [Google Scholar]
  • Hoşcan, N., Genç, K., & Şengül, S. (2016). Bolu kent markası oluşturma sürecinde aşçılık kültürü ve gastronomi turizminin önemi: BOLGAMER önerisi. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 4 (Special Issue 1), 52–76. https://doi.org/10.21325/jotags.2016.22 [Google Scholar] [Crossref] 
  • Kemer, N., & Çilan Akın, A. (2024). Coğrafi işaretli ürünlerde kooperatiflerin rolü: Bolu Mengen peyniri örneği. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 12(2), 972–987. https://doi.org/10.21325/jotags.2024.1420 [Google Scholar] [Crossref] 
  • Kuzu, S., Sarı Çallı, D., & Şen, L. M. (2023). Gastronomi turizminin Bolu’ya düzenlenen seyahatler üzerindeki etkisinin değerlendirilmesi. Türk Turizm Araştırmaları Dergisi, 7(3), 402–416. https://doi.org/10.26677/TR1010.2023.1283 [Google Scholar] [Crossref] 
  • Öcel, Y., & Yalman, F. (2023). Bolu ili gastronomi turizmi strateji eylem planı raporu. Bolu İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü. Bolu İli Gastronomi Turizmi Strateji Eylem Planı Projesinin Hazırlanması, Proje No: TR42/22/TD/0078. [Google Scholar]
  • Özçelik, N. E. (2019). Bolu ilinin gastronomi turizmi potansiyelinin değerlendirilmesine yönelik nitel bir araştırma (Yüksek Lisans Tezi, Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Gastronomi ve Mutfak Sanatları Anabilim Dalı). Bolu. [Google Scholar]
  • Özdemir, G., & Çelebi, Y. (2019). Gastronomi destinasyonu olarak Bolu ile ilgili turist bakış açıları ile davranışsal niyetlerinin belirlenmesi. Gastroia: Journal of Gastronomy and Travel Research, 5(1), 23-44. https://doi.org/10.32958/gastoria.2019.5.1.23 [Google Scholar] [Crossref] 
  • Özdemir, G., & Çelebi, Y. (2021). Gastronomi destinasyonu olarak Bolu ile ilgili turist bakış açıları ile davranışsal niyetlerinin belirlenmesi. Gastroia: Journal of Gastronomy and Travel Research, 5(1), 23–44. [Google Scholar]
  • Özer Altundağ, Ö. (2018). Turistlere sunulan yöresel yemeklerin makro ve mikrobesin öğesi içeriğinin sağlik boyutu: Safranbolu ilçesi örneği. Safran Kültür ve Turizm Araştırmaları Dergisi, 1(1), 16-28. [Google Scholar]
  • Richards, G. (2003). Gastronomy: An essential ingredient in tourism production and consumption? In A. Hjalager & G. Richards (Eds.), Tourism and gastronomy (pp. 17-34). London: Routledge. https://doi.org/10.4324/9780203001073 [Google Scholar] [Crossref] 
  • Şahingöz, S. A., & İnci, F. (2018). Bolu ilinde üretilen arı ürünlerinin gastronomi turizmi kapsamında değerlendirilmesi. Güncel Turizm Araştırmaları Dergisi, 2(Ek.1), 519–533. [Google Scholar]
  • Şimşek, A., & Aytuğar, S. (2021). Bolu ilinin gastronomi turizmi potansiyelinin belirlenmesi. Sivas İnterdisipliner Turizm Araştırmaları Dergisi, 4(2), 110–124. [Google Scholar]
  • Tanrıkulu, M., & Doğandor, E. (2021). Coğrafi işaretler ve coğrafi işaret potansiyeliyle Bolu ili. Çankırı Karatekin Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 12(1), 223–257 [Google Scholar]
  • Uslu, A. N., Yılmaz, İ., & Efe, N. (2022). Coğrafi işaretli bir ürün olarak Bolu Kızılcık Tarhanası. Uluslararası Türk Dünyası Turizm Araştırmaları Dergisi, 7(1), 94–105. https://doi.org/10.37847/tdtad.1088910 [Google Scholar] [Crossref]