Turizm ve İşletmecilik Dergisi
Kısa Adı: JTM | ISSN (Online): 2757-7791 | DOI: 10.29329/jtm

Araştırma Makalesi    |    Açık Erişim
Turizm ve İşletmecilik Dergisi 2025, Clt. 6(1) 1-17

Coğrafi İşaretli Samsun Yöresel Yemeklerinin Restoran Menüleri Bağlamında Değerlendirilmesi

Kenan Pala

ss. 1 - 17   |  DOI: https://doi.org/10.29329/jtm.2025.1402.1

Yayın Tarihi: Aralık 31, 2025  |   Görüntüleme Sayısı: 15/7   |   İndirilme Sayısı: 16/8


Özet

Bu araştırmanın amacı, Samsun ilinde faaliyet gösteren restoranların menülerinde yer alan coğrafi işaretli yöresel yemekleri belirlemek, bu ürünlere menüde yer verilme düzeyini analiz etmek ve ilin gastronomik kimliğinin güncel durumunu ortaya koymaktır. Çalışma, nitel araştırma yaklaşımıyla yapılmış olup veri toplama sürecinde doküman analizi ve gözlem teknikleri kullanılmıştır. Tripadvisor sıralamaları ve bölgesel dağılım dikkate alınarak seçilen 20 restoranın menüleri sistematik biçimde incelenmiştir. Bulgular, restoranların büyük çoğunluğunda yöresel yemeklerin güçlü bir biçimde temsil edildiğini göstermektedir. Coğrafi işaretli ürünlerin ise özellikle Bafra, Terme, Çarşamba ve Yakakent gibi ürünün kaynağı olan ilçelerde yoğunlaştığı; merkez ilçelerde ise sınırlı biçimde sunulduğu tespit edilmiştir. Modern gastronomi eğilimlerinin Atakum ve İlkadım gibi ilçelerde belirginleştiği; bu restoranların yöresel ürünleri daha çok modernize edilmiş biçimlerle menülerine dahil ettiği görülmüştür. Çalışmanın sonuçları, Samsun’un gastronomi turizmi potansiyelinin coğrafi işaretli ürünler üzerinden daha görünür hâle getirilebileceğini ve destinasyon marka değerinin yöresel gastronomi kimliğiyle güçlendirilebileceğini ortaya koymaktadır. Bu doğrultuda yerel yönetimlere, işletmelere ve turizm paydaşlarına yönelik çeşitli öneriler geliştirilmiş; özellikle yerel üretici–restoran iş birliğinin artırılması, tanıtım faaliyetlerinin güçlendirilmesi ve coğrafi işaretli ürünlerin menüde daha stratejik biçimde konumlandırılması gerektiği vurgulanmıştır.

Anahtar kelimeler: Samsun Mutfak Kültürü, Coğrafi İşaret, Yöresel Yemek, Restoran Menüleri, Gastronomi Turizmi


Bu makaleye nasıl atıf yapılır

APA 7th edition
Pala, K. (2025). Coğrafi İşaretli Samsun Yöresel Yemeklerinin Restoran Menüleri Bağlamında Değerlendirilmesi. Turizm ve İşletmecilik Dergisi, 6(1), 1-17. https://doi.org/10.29329/jtm.2025.1402.1

Harvard
Pala, K. (2025). Coğrafi İşaretli Samsun Yöresel Yemeklerinin Restoran Menüleri Bağlamında Değerlendirilmesi. Turizm ve İşletmecilik Dergisi, 6(1), pp. 1-17.

Chicago 16th edition
Pala, Kenan (2025). "Coğrafi İşaretli Samsun Yöresel Yemeklerinin Restoran Menüleri Bağlamında Değerlendirilmesi". Turizm ve İşletmecilik Dergisi 6 (1):1-17. https://doi.org/10.29329/jtm.2025.1402.1

Kaynakça
  1. Baltacı, A. (2018). Nitel Araştırmalarda Örnekleme Yöntemleri ve Örnek Hacmi Sorunsalı Üzerine Kavramsal Bir İnceleme. Bitlis Eren Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 7(1), 231–274. [Google Scholar]
  2. Belletti, G., Marescotti, A., & Touzard, J-M. (2017). Geographical Indications, Public Goods, and Sustainable Development: The Roles of Actors’ Strategies and Public Policies. World Development, 98, 45-57. https://doi.org/10.1016/j.worlddev.2015.05.004 [Google Scholar] [Crossref] 
  3. Bérard, L. & Marchenay, P. (2006). Local products and geographical indications: taking account of local knowledge and biodiversity. International Social Science Journal, 58 (187), 109-116. https://doi.org/10.1111/j.1468-2451.2006.00592.x [Google Scholar] [Crossref] 
  4. Bessière, J. (1998). Local Development and Heritage: Traditional Food and Cuisine as Tourist Attractions in Rural Areas. Sociology Ruralis, 38, 21-34. https://doi.org/10.1111/1467-9523.00061 [Google Scholar] [Crossref] 
  5. Bjork, P. & Kauppinen-Raisanen, H. (2016). Local Food: A Source for Destination Attraction. International Journal of Contemporary Hospitality Management, 28, 177-194. https://doi.org/10.1108/IJCHM-05-2014-0214 [Google Scholar] [Crossref] 
  6. Bowen, A. G. (2009). Document Analysis as a Qualitative Research Method. Qualitative Research Journal, 9 (2), 27–40. https://doi.org/10.3316/QRJ0902027 [Google Scholar] [Crossref] 
  7. Canbolat, E., Keleş, Y., &Akbaş, Y.Z. (2016). Gastronomi Turizmi Kapsamında Samsun Mutfağına Özgü Turistik Bir Ürün: Bafra Pidesi. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 4 (4), 75-87. [Google Scholar]
  8. Creswell, J. W. (2013). Research Design: Qualitative, Quantitative, And Mixed Methods Approaches. New York: Sage. [Google Scholar]
  9. Dağdeviren, A. (2022). Ordu Mutfak Kültürünün Yerel Halk Tarafından Tanınma Durumu. Journal of gastronomy, hospitality and travel, 5(4), 1733- 1746. https://doi.org/10.33083/joghat.2022.232 [Google Scholar] [Crossref] 
  10. Denzin, N. K. & Lincoln, Y. S. (2008). The Landscape Of Qualitative Research. New York: Sage. [Google Scholar]
  11. Erdem, Ö., Mızrak, M. & Kemer, A. K. (2018). Yöresel Yemeklerin Bölge Restoranlarında Kullanılma Durumu: Mengen Örneği. Uluslararası Türk Dünyası Turizm Araştırmaları Dergisi, 3 (1), 44-61. [Google Scholar]
  12. Erdoğan, D. & Çavuş, A. (2021). Gastronomik Bir Ürün ve Turistik Bir Değer Olan Çakallı Menemeni’nin Yerel Halk Tarafından Değerlendirilmesi. Journal of Silk Road Tourism Research, 1(1), 1-12. [Google Scholar]
  13. Genç, K., Karadeniz, C. B., & Göl, A. N. (2025). Ordu Yöresel Yemek Kültürü nün Restoran Menülerine Yansıması. Karadeniz Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, 11(23), 137-150. https://doi.org/10.31765/karen.1475254 [Google Scholar] [Crossref] 
  14. Giovannucci, D., Barham, E., & Pirog, R. (2010). Defining and Marketing “Local” Foods: Geographical Indications for US Products. The Journal of World Intellectual Property, 13 (2), 94-120. https://doi.org/10.1111/j.1747-1796.2009.00370.x [Google Scholar] [Crossref] 
  15. Kılınç, O. & Kılınç, U. (2018). Yöresel Gastronomik Değerlerin Ürüne Dönüşme Düzeyi: Antalya İl Merkezi Restoran Menüleri Üzerine Bir İnceleme. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 6(1), 394- 410. https://doi.org/10.21325/jotags.2018.263 [Google Scholar] [Crossref] 
  16. Kivela, J. & Crotts, J.C. (2005) Gastronomy Tourism. Journal of Culinary Science and Tourism, 4, 39-55. https://doi.org/10.1300/J385v04n02_03 [Google Scholar] [Crossref] 
  17. Long, L. (2004). Culinary tourism. University Press of Kentucky. [Google Scholar]
  18. Neuman, W. L. & Robson, K. (2014). Basics Of Social Research. Toronto: Pearson Canada. [Google Scholar]
  19. Okumus, B., Okumus, F., & McKercher, B. (2007). Incorporating local and international cuisines in the marketing of tourism destinations: The cases of Hong Kong and Turkey. Tourism Management, 28(1), 253–261. https://doi.org/10.1016/j.tourman.2005.12.020 [Google Scholar] [Crossref] 
  20. Özel, G., Yıldız, F., & Akbaba, M. (2017). Yöresel Yemeklerin Restoran Menülerinde Yer Alma Düzeyinin Belirlenmesi: Kilis Mutfağı Örneği. Kesit Akademi Dergisi, 3 (11), 351-364. [Google Scholar]
  21. Patton, M. Q. (2005). Qualitative Research. New York: John Wiley & Sons, Ltd. [Google Scholar]
  22. Samsun İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü (2025). https://samsun.ktb.gov.tr/TR-335970/turizm.html (Erişim Tarihi: 18.08.2025) [Google Scholar]
  23. Sims, R. (2009). Food, Place and Authenticity: Local Food and the Sustainable Tourism Experience. Journal of Sustainable Tourism, 17, 321 336. https://doi.org/10.1080/09669580802359293 [Google Scholar] [Crossref] 
  24. Strauss, A. & Corbin, J. (2014). Basics Of Qualitative Research Techniques. New York: Sage Publications. [Google Scholar]
  25. Türk Patent ve Marka Kurumu (2025). https://ci.turkpatent.gov.tr/ (Erişim Tarihi: 10.08.2025) [Google Scholar]